Кьилин меню ахъаюн

Ботлих район (урусБотлихский район, авар. Болъихъ мухъ) — Урусат Федерациядин Дагъустан республикада авай муниципалитетдин район.

Муниципалитетдин район
Ботлих район
урусБотлихский район
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Администрациядин юкь
Къенепатан паюнар
20 муниципалитетар акатзава
Райондин кьил
Патхулаев Магомед Малаевич
Бине кьунва
Майдан
500 км²
Агьалияр
56 399 кас (2015)
Миллетар
Динар
Ботлих район


Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87271
Автомобилдин код
05
Код ОКТМО
82609000

Администрациядин юкь — Ботлих хуьр я.

Къене авайбур

ГеографияДуьзар хъувун

Район Дагъустан Республикадин рагъакIидай пата ала, кьуд районрихъ галаз сергьятарзава: рагъэкъечIдай пата Гумбет райондихъ галаз, кьиблединни рагъэкъечIдай пата Хунзах райондихъ галаз, кьибле пата Ахвах ва ЦIумада районрихъ галаз, амай патарайни Чечнядихъ галаз са сергьятра ава.

Райондин чилерин майдан — 500 км² я.

ТарихДуьзар хъувун

1861 йисан 20 июльдиз район вичин гилан сергьятрив Андий округдик акатнай. 1921 йисан 20 январь тарихдин ВЦИК-дин директивадив Андий округ ДАССР-дик кутунвай.

Ботлих район административвилинни - территориядин чара тек хьиз, ЦИК ДАССР - ан 6-й кIватIалдин 4-й сессиядин къарардалди, 1926 йисан 26 ноябрьдиз кантон хьиз арадал атанвай. Адаз Гумбет районни талукь тир. ВЦИК-ан 1929 йисан 3 июнь тарихдин къарардалди, кантондиз район статус эцигнай.

АгьалиярДуьзар хъувун

Йисариз килигна Бабаюрт райондин агьалийрин дегиш хьунин динамика:

Йис 2002 2011 2012 2013 2014 2015
Агьалияр 50 469 [1] 54 600 [2] 54 786 [3] 55 308 [4] 55 757 [5] 56 399 [6]

2010 йисан Вири Урусатдин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайрин малуматриз килигна, Ботлих райондин миллетрин сиягь:[7]

Халкь Кьадар,
кас.
Агьалидин
паюникай, %
аварар 41 208 75,86 %
андияр 6 930 12,76 %
ботлихар 3 498 6,44 %
урусар 1 695 3,12 %
годоберияр 423 0,78 %
эрменияр 70 0,13 %
муькуьбур 921 1,71 %
вири санал 51 636 100,00 %

Администрациядин паюнарДуьзар хъувун

Райондик 20 муниципалитетдин образование (хуьруьнсовет) акатзава [8].

Ботлих райондин хуьруьнсоветар ва абурук акатзавай 37 хуьрер, (къалин шрифтдив администрациярин юкьвар къалурнава);

  1. «Алак» хуьруьнсовет — Алак — аварар.
  2. «Анди» хуьруьнсовет — Анди, Гунха, Цибилта — андияр.
  3. «Ансалта» хуьруьнсовет — Ансалта, Чубутла — аварар.
  4. «Ашали» хуьруьнсовет — Ашали — андияр.
  5. «Ботлих» хуьруьнсовет — Ботлих, Ашино, Тасута — ботлихар ва аварар.
  6. «Гагатли» хуьруьнсовет — Гагатли — андияр.
  7. «Годобери» хуьруьнсовет — Годобери, Беледи, Зибирхали — годоберияр.
  8. «Зило» хуьруьнсовет — Зило — андияр.
  9. «Кванхидатли» хуьруьнсовет — Кванхидатли — андияр.
  10. «Кижани» хуьруьнсовет — Кижани — аварар.
  11. «Миарсо» хуьруьнсовет — Миарсо — ботлихар.
  12. «Муни» хуьруьнсовет — Муни, Ортаколо, Рушуха — аварар ва андияр.
  13. «Агъа Инхело» хуьруьнсовет — Агъа Инхело — каратинар.
  14. «Рахата» хуьруьнсовет — Рахата — аварар.
  15. «Риквани» хуьруьнсовет — Риквани, Айтхан, Джугут — аварар ва андияр.
  16. «Тандо» хуьруьнсовет — Тандо — аварар.
  17. «Тлох» хуьруьнсовет — Тлох — аварар.
  18. «Хелетури» хуьруьнсовет — Хелетури, ЦIийи Хелетури — аварар.
  19. «Чанко» хуьруьнсовет — Чанко, Анхо, Мехетури, Хандо, Шивор — андияр.
  20. «Шодрода» хуьруьнсовет — Шодрода, Анхвала — ботлихар.

Хуьрер-анклаварДуьзар хъувун

Административвилелди Ботлих райондиз талукь 16 чилин белгенар (кутанар) ва хуьрер Бабаюрт райондин чилерал ала [9]:

Бабаюрт райондин чилерал алай Ботлих райондин чилин белгенарни хуьрер:

Килигдай чкаярДуьзар хъувун

Ботлих райондин чилера пара кьадарда архитектурадинни - тарихдин имаратар ава:

ГьакIни, районда тIебиатдин пара метлеб авай имаратрикай сад — Кезенойам вир ава.

БаянарДуьзар хъувун

  1. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2002 г.
  2. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2011 г.
  3. 35. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2012 г.
  4. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 г.
  5. 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 г.
  6. 33. Численность постоянного населения Республики Дагестан по муниципальным образованиям на 1 января 2015 г.
  7. Дагъустандин миллетрин состав. 2010
  8. ЗАКОН РЕСПУБЛИКИ ДАГЕСТАН ОТ 13.01.2005 N 6 О СТАТУСЕ И ГРАНИЦАХ МУНИЦИПАЛЬНЫХ ОБРАЗОВАНИЙ РЕСПУБЛИКИ ДАГЕСТАН (ПРИНЯТ НАРОДНЫМ СОБРАНИЕМ РД 28.12.2004)
  9. Бабаюртовский районный суд Республики Дагестан

ЭлячIунарДуьзар хъувун