Кьилин меню ахъаюн
Каратаяр
КIкIирди
Вири санлай кьадар

Тахминан 10 000 кьван кас

Гегьенш хьанвай ареал
Урусатдин пайдах Урусат 4 787 кас (2010) [1]
       Дагъустандин пайдах Дагъустан 6 019 кас (2002) [2]
                Ахвах район 5 174 кас (2002) [3]
ЧIал
Карата чIал
Дин
Ислам, суни мусурманар
Акатзава
Анди халкьар
Мукьва халкьар
ахвахар, чамалалар, андияр, аварар ва мсб.
Ареалдин карта
Кеферпатан Къавкъаздин чIалар лез.svg
21 ранг


Каратаяр (кар. кIкIирди) — Дагъустандин Ахвах районда хуьрера уьмуьр ийизвай Къавкъаздин бинедин суван халкь. Нах-дагъустан халкьарин группадин авар-анди-цез халкьарин хзандик квай анди халкьарин группадик акатзава. Авар миллетдин этник группа хьиз гьисабзавайди я. Диндал гьалтайла суни-мусурманар я.

Къене авайбур

Карата хуьрерДуьзар хъувун

Ахвах районда: Анчик, Арчо, Вини Инхело, Инхело, Карата, Маштада, Рацитль, Рачабулда, Тукита, Цумали.

Хасавюрт районда: Сиух, Тукита, Анчих-кутан, Андуз, Индира, Гавриил-кутан, Кирпич-Кутан, Кокрек, Муцалаул.

Идалайни гъейри каратаяр Бабаюрт, Кизилюрт ва Кизляр районрин кутанра ва хуьруьн майишатра уьмуьр ийизва.

ТарихДуьзар хъувун

Чпи чпиз кIкIирди лугьузва. Мукьвал алай аварри абуруз — кIкIаралал лугьузва.

Къавкъаздин дяве куьтягь хьана Дагъустан Урусатдиз муьтIуьгъ хьайидалай кьулухъ карата миллетдин хуьрер Анди округдин Карата наибвилик акатнай ва 16 хуьруьн-жемиятрикай ибарат тир. 1895 йисуз Дагъустандин вилаятда 6 162 карата гьисабнай. 1938 йисуз абурун кьадар 6 700 тир. СССР девирдилай гатIумна каратаяр кьилдин миллет хьиз гьисабзавачир, абур авар миллетдин кьадардик квай. 2010 йисуз кьиле тухвай агьалияр сиягьриз къачунин малуматриз килигна, уьлкведа 4 787 касди чеб карата хьиз къейд авунай.

ЧIалДуьзар хъувун

Каратаяр карата чIалал рахазва. Абурун саки виридаз авар чIал, урус чIал ва са кьадар чечен чIалар чида. Карата чIал — нах-дагъустандин чIаларин хзандин авар-анди-цез чIаларин группадик акатзава. Адаз виридалайни мукьва чIал ахвах чIал я. Карата чIал кьве нугъатриз пай жезва: вич карата ва токида нугъат. Вичин нубатда карата нугъатни гуьгъуьнин рахунриз пай жезва: анчих, арчо, рачабал, рацитли рахунар. Вичин кьетIенвилериз килигна, анчих нугъат ботлих чIалаз виридалайни мукьва я.

Карата чIалакай сифте малуматар 1895 йисуз акъатай Р. Эркертан «Къавкъаздин дувулар квай чIалар» ктабда гьатнава.

ДинДуьзар хъувун

Диндал гьалтайла каратаяр суни-мусурманар я. Вири Дагъустандин халкьар хьиз каратаярни вилик девирда христианар тир. Анжах XVIII виш йисан сифте кьилера абур мусурманвилиз элкъвенай.

БаянарДуьзар хъувун

ЭлячӀунарДуьзар хъувун