Храх (урусХрах) — Дагъустан республикадин Ахцегь районда авай гадарнавай сувун хуьр.

Урусатдин пайдах Тунвай хуьр
Храх
урусХрах
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Агьалияр
0 кас
Миллетар
Динар
Чпи-чпиз гузвай тӀвар
храхжуь, храхви
Сятдин чӀул
Автомобилдин код
05
Хуьруьн шикилар
Космосдай акунар
Храх (Дагъустан)
Orange pog.svg
Магьачкъала
Blue pog.svg
Ахцегь
Green pog.svg
Храх
Храх (Ахцегь район)
Blue pog.svg
Ахцегь
Green pog.svg
Храх

ГеографияДуьзар хъувун

Хуьр Ахцегь райондин рагъэкъечIдай пата, райондин администрациядин юкь тир Ахцегь хуьрелай 19 км яргъал ала.

ТарихДуьзар хъувун

XVI виш йисалай 1839 йисал кьван хуьр Дукъузпарадин азад жемиятдик квай [1].

1839 йисуз Храх хуьр вири Самур округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Самур округдин Докъузпара наибвалдиз талукь тир. Ухул ва Лгар хуьрерихъ галаз Ухулрин хуьруьн-жемиятдик акатзавай.

1929 йисуз хуьр цIийз арадал гъайи Ахцегь райондик кутунай. Гьа чIавуз хуьре ахъайнай «Победа» колхозда 204 колхозник кIвалахзавай. Кохоздин майишатрик 217 карч алай чIехи мала ва 1700 лапагар квай.

1960-й йисара хуьруьн агьалияр Къурукал хуьруьз ва Дагъустандин муькуь хуьрериз куьч хьанай.

Гьеле Октябрьдин революциядилай вилик Храх хуьруьн эгьлийри Азербайжандин Хъачмаз райондин чилерал алай чпин гатун чӀурарал Храхуба хуьр арадал гъанай. Гьа хуьр Азербайжанда авай Дагъустандин хуьр-анклав тир. 2012 йисуз Урусатди Храхуба хуьр адан 400-ев агакьана лезги агьалидихъ галаз Азербайжандиз маса ганай.

АгьалиярДуьзар хъувун

1886 йисан Урусатдин Империядин агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна, хуьре 367 касди уьумуьр ийизвай [2]. Вири лезгияр, суни-мусурманар тир. 1961 йисуз хуьре 71 майишатар ва 300 кас агьалияр авай.

Алай чIавуз хуьре касни амач ва дараматар харапӀайриз элкъвена.

БаянарДуьзар хъувун

ЭлячӀунарДуьзар хъувун