Жалгъан, Вини Жалгъан (урусДжалган) — Дагъустан республикадин Дербент районда авай хуьр. «Жалгъан» хуьруьнсоветдин юкь ва сад тир хуьр я.

Урусатдин пайдах Хуьр
Жалгъан
урусДжалган
Уьлкве
Урусат
Федерациядин субъект
Дагъустан
Муниципал район
Хуьруьнсовет
Майдан
4,1 км²
ЯШЧдин кьакьанвал
гьуьлуьн дережадилай
386 м
Агьалияр
725 [1] кас (2010)
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+7 87262
Почтунин индекс
368612
Автомобилдин код
05
Код ОКАТО
82 220 000 008
Жалгъан (Дагъустан)
Жалгъан
Жалгъан (Дербент район)
Жалгъан

1926 - 1969 йисарин къене ва 1999 йисалай эгечIна хуьруьнсоветдин юкь я [2] и с 1999 года.

ТIварцIикайДуьзар хъувун

Тат чIалал «Жалгъан» цIерекIв, цIелхем лагьай чIал я.

ГеографияДуьзар хъувун

Хуьр Дагъустан Республикадин кьибледа, Дербент райондин юкьван пата, Дербент шегьердилай 3 км кьиблединни - рагъакIидай пата, Жалгъан суван гуьнеда ала.

ТарихДуьзар хъувун

XIX виш йисуз Жалгъан хуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Улусс магалдиз талукь тир. Жалгъан хуьруьнжемятдик акатзавай.

АгьалиярДуьзар хъувун

2002 йисан агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал хуьре 746 касди уьмуьр гьалзавай [3]. 2010 йисан малуматриз килигна, хуьруьн агьалияр 725 касди туькIуьрзавай.

Официал статистикадиз килигна Жалгъанрин агьалияр цIапар хьиз къейд авунвайди я, вири суни мусурманар я. Амма абурун вири сад-садахъ галаз рахуна цIап чIалаз элячIнавай[4] ва совет бередин агьалияр сиягьдиз къачунин нетижайра цIапар хьиз гьисабдиз къачунвай [5], тарихдин къене ассимиляция хьана цIапариз элкъвенвай татар я.

1886 йисан Урусат Империядин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматрив кьурвал, Жалгъан хуьруьн агьалияр 271 кас тир [6].

Килигуниз лайихвилер авай чкаярДуьзар хъувун

Дегь чIаван мискIин.

Халкьдин кеспиярДуьзар хъувун

Дегь чIаван тегьерралди къванци цIивиндин гьасилун.

БаянарДуьзар хъувун

  1. 11. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений. Итоги Всероссийской переписи населения 2010. Том 1. Численность и размещение населения. Росстат (2012). Архивация 1 июнь 2012. Ахтармишун 16 апрель 2012.
  2. Историко-архивный справочник административно-территориального деления Дагестана за 1920—2000 гг.— Махачкала, 2003.— 399 с.
  3. Дербентский район
  4. Таты — исторический этнос Кавказа
  5. Влиятельные этнические группы Дербента: еврейская община
  6. УЛУССКИЙ МАГАЛ (1886 г.)

ЭлячӀунарДуьзар хъувун