Къази-Кумух ханвал

(Къази-Кумухдин ханвал-кай рахкъурнава )

Къази-Кумух ханвал16421860 йисарин къене, Къази-Кумух шамхалвал чкӀайдалай кьулухъ Дагъустанда арадал атанай яхулрин гьукумат я. Адан кьилин шегьерар Кумух ва Хосрех хуьрер тир. И уьлкве къенин Яхул ва Кули районар алай бицӀи чилерал экӀя хьанвайтӀани Дагъустандин тарихда хьайи виридалайни къуватлу ва нуфуслу гьукуматрикай сад тир.

Къази-Кумух ханвиле сиясат тухунин тегьер шамхалвилин вахтарилай дегиш тахьана амукьнай. Ханвилиз регьбервал яхул чӀалал «кьатӀ» лугьудай (фарс чӀалал «диван») Вини Кьилин Шуради ийизвай. И шурадик визирар, къазияр, кьушунрин кьилер ва са гьукумдар акатзавай. Вичик са шумуд хуьрер квай гьар са хуьруьн-жемиятдиз чкадин жемятди, кавхайри, къазиди ва къарарар кьилиз акъудзавай касди идара ийизвай. Хандин нуькеррин гвардияди полициядин везифаяр кьиле тухузвай.

Ханвилин регьберарДуьзар хъувун

ЭдебиятДуьзар хъувун

  • А. В. Комаров. Казикумухские и кюринские ханы. — ССКТ, Тифлис. 1869.
  • С. Габиев. Лаки — Их прошлое и быт. СМОМПК. Тифлис. 1906.
  • Каяев А. Материалы по истории лаков Рукописный фонд ИЯЛ Даг. фил. АН СССР. Д. 1649.