Дмитрий Иванович Донской


Дмитрий Иванович I (дегь-урус. Дмитрей Ивановичь) (1350 йисан 12 октябрь, Москва — 1389 йисан 19 май, Москва) — 1359–1389 йисарин къене гьукум гьалай Москвадин князь ва Владимирдин Зурба Князьрикай сад. Куликовдин женгина гъалиб хьанвай виляй адаз Донской лакIаб ганай. Адан дах II Иван Красный Москвадин, Звенигороддин ва Новгороддин князь тир.

Дмитрий Иванович
к.дев.-слав. Дмитрей Ивановичь
Дмитрий Иванович
Дмитрий Донской, 1672-й йисан шикил.
Москвадин пачагь
1359 йис — 1389 йис
Вилик хьайи кас: II Иван Иванович
Чкадал акъвазнавайди: I Василий Дмитриевич
ЧӀехи Владимирдин пачагь
1363 йис — 1389 йис
Вилик хьайи кас: Дмитрий Константинович
Чкадал акъвазнавайди: I Василий Дмитриевич
 
Диндин талукьвал: хашперес
Хьайи: 1350 йисан 12 октябрь(13501012)
Москва
Кьена: 1389 йисан 19 май
Москва, ЧӀехи Москвадин пачагьвал
Династия: Рюриковичар
Буба: II Иван Иванович
Диде: Александра Ивановна
Паб: Евдокия Дмитриевна
Аялар: рухваяр: Василий, Юрий, Андрей, Пётр, Константин, Иван, Даниил, Симон; рушар: Анастасия, Мария, Софья, Анна.

Дмитрий Донской Урусатдин тарихда чIехи гел тунвай ва зурба нуфус авай ксарикай сад я.

Вичи гьукум гьалзавай чIавуз ада вири урус чилер сад авунай ва Москвадин Князьвал вири урусатдин кьилин юкь хьиз тайинарнай. Ада муькуь князьрихъ галаз кутIуннавай икьрардалди Владимиррин Князьрин династия Москвадин тек сад тир ирсинин иесияр хьанай ва тахт несилдай несилдиз вугузвай. АкI ятIани Твердин ва Смоленскдин князьвилер абурун таъсирдикай хкъечIнай.

Дмитриян регьбервилик кваз урусри Къизилдин Кьушунрихъ ва татаррихъ галаз хьайи къати женгерай гъалиб акъатнай. Амма татаррин урус чилерал вигьинар идалай гуьгъуьниз гьеле кьве виш йис давам дезвай.

ГьакIни, Дмитриян гьукумдин чIавуз Москвада садлагьай Кремль эцигнай.

Къене авайбур

УьмуьрдикайДуьзар хъувун

1359 йисуз буба регьметдиз фейила кьулухъ кIуьд йис авай Дмитрийдин ва адан гъвечIи стхадин къаюм ва вири Москвадин Князьвилин регьбер, уьтквем тIулар авай ва къуватлу митрополит Алексий (Алексей Федорович Бяконт) хьанвай.

Вичин кьве хцизни Иван Красныйди ирс яз мулк-девлетар тунай. ГъвечIи стхадин мукьвал кьиникьилай кьулухъ вири ирс Дмитрийдин гъилик акатнай.

ХзанДуьзар хъувун

Дмитриян тек сад тир паб, Суздальско-Нижегороддин ЧIехи Князьвилин князь тир Дмитрий Константиновичан руш Евдокия тир. Дмитрийдизни Евдокиядиз цIикьвед аял авай:

  1. Даниил Дмитриевич (1370 — 15 сентябрь 1379).
  2. Василий I Дмитриевич (30 декабрь 1371 — 27 февраль 1425).
  3. Софья Дмитриевна .
  4. Юрий Дмитриевич Звенигородский (26 ноябрь 1374 — 5 июнь 1434)[1].
  5. Мария Дмитриевна .
  6. Анастасия Дмитриевна.
  7. Симеон Дмитриевич .
  8. Андрей Дмитриевич Можайский (14 август 1382 — 9 июль 1432).
  9. Пётр Дмитриевич Дмитровский (29 июль 1385 — 10 август 1428).
  10. Анна Дмитриевна (1387 8 январьдиз дидедиз хьанай) — князь Юрий Патрикеевичаз гъуьлуьз фенай.
  11. Иван Дмитриевич.
  12. Константин Дмитриевич (14 май 1389 — 1433) — Углицкдин князь.

РикIел аламукьун паталДуьзар хъувун

1988 йисуз Урусрин Православиедин Клисадин Поместьедин соборда Дмитрий Донскойдиз пак инсандин тIвар ганай. Ам рикIел хкизвай югъ 19 май я. 2015 йисалай 19 майдиз Дмитрий Донской ва Княгиня Евдокия рикIел хкунин югъ хьиз къейдзавайди я.

Дмитрий Донскойдин тIвар са шумуд виш йисарин къене урусрин дяведа кьегьалвилин лишан хьанай.

2002 йисуз адан гьуьрметдай «Ватандиз Къуллугъ авунини паталай» тIвар алай Орден акъуднай. Урус флотда князьдин тIварцIихъ галай пара кьадар зурба дараматар, гимияр, крейсерар, фрегат ва атомдин цин кIанин гими ава. Урусатдин ва Украинадин саки вири чIехи шегьерра Дмитрий Донскойдин тIвар хуьзвай куьчеяр, паркар, бульварар ава.

БаянарДуьзар хъувун

ЭлячIунарДуьзар хъувун