Кьилин меню ахъаюн

Изменения

3025 байт добавлено ,  4 года назад
Нет описания правки
{{ЯШЧ2+
{{ЯШЧ-Урусат
|тӀвар=Ботлих
| статус = Хуьр
|статус= Хуьр
| тӀвар =Ботлих
| урусвичин чӀалал тӀвар =
|ЯШЧдин статус =
| пайдах =
|уьлкве = Урусат
| герб =
| lat_deg = 42 |lat_min = 42 |lat_sec =
| региондин карта =<div style="position: relative; width: 300px;">
| lon_deg = 46 |lon_min = 06 |lon_sec =
[[Файл:Russia Dagestan location map.svg|300px|]]
|CoordAddon =
{{метка изображения|x=0.29 |y=0.82 |scale=300|text=Ботлих<br />[[Файл:Red pog.png|10px|center]]}}
|CoordScale =
</div>
|гьукуматдин картадин алцум =0
| координатар ={{coord|42|39|00|N|46|13|00|E|region:RU_type:city(10400)|display=title,inline|name=Ботлих}}
|региондин картадин алцум =300
| райондин жуьре = {{nobr|Муниципал район:}}
|райондин картадин алцум =300
| район =[[Ботлих район|Ботлих]]
|региондин жуьре = Федерациядин субъект
| регион =[[Дагъустан]]
|регион = Дагъустан
| хуьруьн жуьре =
|регион таблицада = Дагъустан
| хуьр =
|райондин жуьре = Муниципал район
| кьенепатан паюнар = <!-- Внутр.делен. -->
|район = Ботлих район
| кьилин жуьре = <!-- Вид главы, слева -->
|район таблицада = Ботлих район{{!}}Ботлих
| кьил = <!-- Глава -->
|C в регион = нет
| бине эцигай тарих = <!-- дата основания -->
|жемятдин жуьре = Хуьруьнсовет
| садлагьай тӀвар кьун = <!-- 1е упоминан-->
|жемят = [[Ботлих хуьруьнсовет|«Ботлих»]]
| виликан тӀварар =<!-- прежн. названия -->
|жемят таблицада =
| статус йисалай = <!-- статус с -->
|къенепатан паюнар =
| майдан =
|кьилин жуьре =
| ЯШЧ кьакьанвал =<!-- высота центра -->
|кьил =
| гьава = юкьван гьалдин
|бине эцигай тарих =
| агьали =12159
|статус йисалай =
| сиягьдиз кьачур йис =2010
|майдан =
| агьалидин къалинвал =<!-- плотность -->
|кьакьанвилин жуьре =
| агломерация =
|ЯШЧдин кьакьанвал =
| халкьар =[[ботлихар]]
|климат =
| динар =[[суьнни-мусурманар]]
|официал чӀал =
| сятдин чӀул =[[UTC+4]]
|виликан тӀварар =
| телефондин код =+7 87271
|агьалияр = {{гзаф хьун1}} 12 159
| почтунин индекс =368970, 368971
|сиягьдиз къачур йис = 2010
| автомобилдин код =05
|къалинвал =
| Код ОКАТО =82 209 820 001
|агломерация =
| сайт =
|миллетар = [[ботлихар]]
| commonscat =
|динар = [[сунияр|суни]] - [[мусурманар]]
}}
|чпи-чпиз гузвай тӀвар =
'''Ботлих''' ({{lang-av|Болъихъ}}) — [[Дагъустан Республика]]дин [[Ботлих район]]дин административ юкь ва виридалай чӀехи хуьр.
|сятдин чӀул = +3
|DST =
|телефондин код = +7 87271
|почтунин индекс =
|почтайрин индексар = 368970, 368971
|автомобилдин код = 05
|идентификатордин жуьре = Код ОКАТО
|цифрадин идентификатор = 82 209 820 001
|Commons-ра категория =
|сайт =
|сайтдин чӀал =
|add1n = Хуьруьн шикилар
|add1 = [http://www.odnoselchane.ru/?com=photogallery&page=photos_of_category&sect=105 www.odnoselchane.ru]
|add2n = Космосдай акунар
|add2 = [http://wikimapia.org/#lang=ru&lat=42.670509&lon=46.206350&z=15&m=ys www.wikimapia.org]
}}
 
'''Ботлих''' — [[Дагъустан]] республикадин [[Ботлих район]]да авай хуьр. Райондин администрациядин юкь я. [[Ботлих хуьруьнсовет]]дик акатзава. Хуьруьнсоветдин кьилин хуьр я.
 
== География ==
Хуьр [[Ботлих район]]дин кьибле пата, [[Магьачкъала]] шегьердилай 151 км яргъал, [[Анди Койсу]] вацIун кIама ала.
Ботлих [[Дагъустан]]дин рагъакӀидай пата, [[Андий Койсу]] вацӀун кӀама чка кьунва. Республикадин кьилин шегьер [[Магьачкъала]]дилай 252 км кьиблединни — рагъакӀидай пата ава.
 
==Тарих==
[[1859 йис]]уз Ботлих хуьр вири [[Анди округ]]дихъ галаз [[Урусат империя]]дин гъилик акатнай. Империядик квай чIавуз хуьр [[Дагъустан вилаят]]дин [[Анди округ]]дин [[Технуцал наибвал]]диз талукь тир.
 
[[1999 йис]]уз хуьруьз чечен боевикар гьахьнай, идакай себеб хьана Кеферпатан Къавкъазда [[Квьедлагьай чечен дяве]] гатIумнай.
 
==Агьалияр==
Йисариз килигна Ботлих хуьруьн агьалийрин дегиш хьунин динамика:
 
{|class="wikitable" style="padding:0;background:#fafafa;border:1px solid #bbb;width:500px;height:70px;text-align:center;font-size:12px;cellspacing=0"
|-
|'''Йис'''
|'''[[1886 йис|1886]]'''
|'''[[2002 йис|2002]]'''
|'''[[2010 йис|2010]]'''
|-
|'''Агьалияр'''
|1 105 <ref>[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/texnucal1886.html Технуцал наибвилин агьалияр 1886 году]</ref>
|{{гзаф хьун1}} 10 397<ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml Данные Всероссийской переписи населения 2002 года: таблица № 02c. Численность населения и преобладающая национальность по каждому сельскому населенному пункту.]</ref>
|{{гзаф хьун1}} 12 159<ref>[http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/b698fa00421f084fbfb3ff2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC1.rar 33. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2010 г.]</ref>
|}
 
[[2010 йис]]ан агьалияр сиягьриз къачунин нетижайриз килигна хуьре 12 159 касди уьмуьр ийизвай. Вири [[ботлихар]], [[сунияр|суни]]-[[мусурманар]] я.
== Агьалияр ==
Хуьруьн агьали — 12 150 кас я (2010-й йисан агьали сиягьдиз къачунин нетижа). Ина яшамиш жезвайбурун вири, авар халкьдин субэтник группа — [[ботлихар]], суьнни — мусурманар я.
 
==Литература==
== Майишат ==
* {{ВТ-ЭСБЕ|Ботлих|[[Динник, Николай Яковлевич|Динник Н. Я.]]}}
 
== Баянар ==
{{баянарБаянар}}
 
== ЭлячӀунар ==
* [http://www.riadagestanxn--80abvlool0a.ruxn--p1ai/in_dagestanin/municipality/botlihskiymd/main riadagestan.ru —МО «Ботлих район]» {{ref-ru}}администрациядин официал сайт]
 
{{Ботлих райондин агьалийрин пунктар}}
[[Категория:Авар хуьрер]]
[[Категория:Дагъустандин районрин кьилин хуьрер]]
[[Категория:Ботлих райондин хуьрер]]
[[Категория:Ботлихрин хуьрер]]