ЧӀехи Француз инкъилаб: различия между версиями

гъ
by site admin request, removed: {{Link FA|als}} (8) using AWB
гъ (by site admin request, removed: {{Link FA|als}} (8) using AWB)
 
[[XVIII виш йис|XVIII-й вишйиса]] Франция ацӀай монархия тир, кьушунривайни гьукуматдин къуллугъчийривай даях кьазвай. Гьукуматда авай система туькӀуьрнавайди тир [[XIV виш йис|XIV]]—[[XVI виш йис|XVI]] вишйисара хьайи къенепатан дявейрилай кьулухъ жемятдинни экономикад суалар хьана кӀандай саягъ вичин цӀарцӀе тун тувуна. Халкьдин гьалтунар гьукуматдивай эхиз хьайила, халкьдиз пара регьетвилер ганвай. Политикавилин ихтийрар жемятдин чӀехи кӀеретӀривай гакъуд авурвили паччагьди абурухъ авай артух ихтийрар хуьзвай. Маса регьетвал лежберризни ганвай. Пара яргъи, лежберрин дявеяр хьайи девирдиз (XIV—XVI вишйисар) абуру чпиз ихтийрар гьукуматдивай къазанмиш авуна. ГьакӀ хьана, авай налогрикай чӀехи пай абуруз гьукуматди тагудай ихтияр гана. Пудлагьай регьетвилер гьукуматди буржуадиз ганвай. Са шумуд агъзур куьлуь идараяр авай, гьабурун иесийри [[буржуа]] дережа ибаратзавай<ref>Goubert P. L’Ancien Regime. Paris, T. 2, 1973, p. 247</ref>.
 
ГьакӀ хьанатӀани, и четин процессри туькӀуьр авур системадивай Франциядиз дуьзгуьн уьмуьр гуз жезвачир. XVIII-й вишйиса Франция вичин къуьншийрихъай хкат ийиз эгечӀна, сифтеди, [[Англия]]дихъай.
 
Къвез-къведайдивай XVIII виш йиса француз жемятдин кӀукӀва авай фикирар, цӀуру (куьгьне) низам дегиш авуна кӀандайди. Гьукуматда пара еке [[коррупция]] авай, [[налог]]ар кӀватӀдай жуьре цӀуруди (куьгьнеди) тир. Пачагьдивай Франция вилик тухуз жезвачир, гьукумат алай чкадал пара чӀавуз амукьзавай. [[Католик дин]]дин итимар, бегарни буржуяр пачагьдин чӀалахъ мад жезвачир. Монтескйе, Руссони гьахьтин халкьдин алимар, чирвилер авай ксар патал жемятдин фикирар дегиш жез эгечӀна. Виридан гъавурда акьаз хьана, пачагь гьукуматдиз хийир квайди туширди. Эхирки, [[XV Людовик|Людовике (Луи) XV]] девирда, мадни [[Людовик XVI]] девирда гьукуматдин политикадани экономикада масакӀавилер жез хьана, цӀуру (куьгьне) низам чӀурдай.
 
[[Категория:Франциядин тарих]]
 
{{Link FA|als}}
{{Link FA|el}}
{{Link FA|es}}
{{Link FA|eu}}
{{Link FA|ka}}
{{Link FA|ro}}
{{Link FA|sr}}
{{Link GA|ca}}
390

правок