Словак чIал: различия между версиями

192 байта добавлено ,  6 лет назад
* Гилан девир<ref name="multiple">http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA Урус Википедия - Словацкий язык</ref>
 
V-VI-лагьай вишйисара гилан [[Словакия|Словакиядин]] чилерал славъян тайифайяр ацукьна. Гьа чIавуз [[садлагьайславян чIал|садлагьайславян чIалан]] фонетикадин чаравал жез гатIумна.
 
863-лагьай йисал кьван админстрациядинни диндин хилера официал чIал яз [[латин чIал]] тир. Адалай кьулухъ адан чка [[цIуруклисадин славян чIал|цIуруклисадин славян чIала]] кьуна, гьакIни «[[глаголица]]» кIвалахариз гатIумна. ГьакI ятIани, латин кхьинар къушабадаказ кIвалахарзавайди тир.
 
885-лагьай йисуз Рим Папади [[ЧIехи Моравия|ЧIехи Моравияда]] цIуруклисадинни словак чIалан кIвалахарун къадагъа авуна. И вакъиадиз латин чIалан цIийи хъухьунин мас гана кIанда, вучиз лагьайтIа латин чIал мад администрациядинни диндин официал чIал яз хъхьана.
 
[[Файл:Bernolak Anton.jpg|thumb|right|150px|[[Антон Бернолак]]]]
Мадъярри ЧIехи Моравия чукIурунин кьулухъ X-лагьай вишйисуз словак чIалан кIалубда гьатун са шумуд славъян нугъатрин таъсирдик авайди тир.
Гилан Словакиядин чилерал администрациядин чхелда латинни словак чIалар кIвалахардай чIавуз, диндин чхелда чех диндин къуллугъухъанрин куьмекралди [[чех чIал]] чкIиз гатIумна.<ref>[http://www.primavista.ru/rus/dictionary/lang/slovak PRIMA VISTA - Словацкий язык]</ref>
 
Са чIавара кхьидайла словакри латинни чех чIалар сад хьиз кIвалахарзавайди тир. ГьакIни гьикI хьайитIани гьар йикъан уьмуьрда словак чIал физ авайди тир.
1783-лагьай йисуз Йозеф Игнац Байзади садлагьай словак роман акъудна. «Приключения и испытания юноши Рене» (René mlád’enca prihodi a skusenost’i) тIвар алай эсер словак чIалан рагъакIидайпатан нугъатдал кхьенва.
 
Садлагьай илимдалди делил авай литературадин словак чIалан кодификациядин кирам католиквилин кешиш [[Антон Бернолак]] хьана. Кодификация ийидайла ада диб хьиз рагъакIидайпатан рахунрин кIватIалар къачуна.<ref name="multiple" />
 
Ам словакни чехни латинни немецни венгер ругуд том авай гафарганда чIал са стандартдик хъувунин садлагьай агалкьунралди авунвай алахъун хьана.
 
[[Людовит Штур|Людовит Штурани]] адан кIилийри авур чIалан реформа словак халкь вилик тухунин патал чIехи мана квай рол къугъвана. Абуру цIийи, юкьван рахунрин кIватIалдин рахунрин лексикадал диб эцигай, литературадин чIал теклифна. Гьа и чIалал словак миллетдин литература вилик физ гатIумна.<ref>[RONL.ru Реферат: Словакия в конце XVIII в.]</ref>
 
1851-лагьай йисуз словак интеллектуалрин алтIушдал масакIунар туна цIийикIа туькIуьрнавай Штуран кодификациядин версия кьабулна, версиядин кирам – [[Милан Гаттала]]. И вариант гилан словак литературадин чIалан диб я.<ref name="multiple" />
 
== Кхьинар ==