Рим империя: различия между версиями

127 байт добавлено ,  8 лет назад
Нерона вич лап чӀехи алакьнар авай артист, актёрни шаир яз гьисабзавай. Ада кӀелзавай вичин шиирар театрра, грекрин трагедийрин роляр кьилиз акъудзавай. Румажувар мажбур тир адан къугъунрал атуниз. Неронан мялим Сенека тир. 64-й йиса Рума пара еке цӀаяр хьана, лап пара кӀвалер кана, садбур шегьердай катна. Халкьдиз Румак цӀай кутурди Нерон тир хьти тир. Ихьтин гафарал цӀар чӀугвун патал ада вири тахсирар хашпересрик кутуна. Парабур абурукай а саягъ яман кьенвай гьа, гьакӀан румажувариз абурун язух атана. Неронан девирдин эхирда адаз аксиниз къушунар хкаж хьана. Вичин лукӀраз ада вич йикь лагьана. ГьакӀа Нерон кьена.
 
=== Сифте хашпараярни гlабрунгӀабрун дин ===
[[Файл:Roman Republic Empire map.gif|thumb|right|300px|Республикадинни империядин девир]]
ЦӀийи диндик кьил кутурди Иисус тир Палестинадай. Адакай амукьнава пара кьисаяр адахъ галайбуру туькӀуьрнавай.
 
Кьве агъзур йис кьулухъ шегьеррани хуьрера, Палестинада, Сириядани ГъвечӀи Азияда, Руман гъилик квай, ксар акъатна, чеб Гъуцран Хцин  — Иисусан юлдашар я лугьудайбур. Абуру лугьузавай, Иисусан диде кесиб палестин шегьер Назаретжув Мария тирди.
 
Траян императордин чар, провинциядин префект Плиний Секунд ГъвечӀидаз:
 
«Вуна лап дуьз карна, зи Секунд, ваз хашпересрикай хьиз ван гайи ксарихъай ахтармиш авур. Виридаз сахьтин ихтияр ина эциг жедайди туш. Абурухъ къекъуьнни паргар кар туш: эгера абурал арза кхьена абурун хиве а кар туртӀа  — абур катана кӀанда. Эгера ни хашпересвиликай вич хкуд авуна чи гъуцариз тӀалабнар авуртӀа, абуруз рикӀ ахъайна кӀанда. Виликра абур ахтармишзавайтӀани.»
 
Иисусни адан юлдашар чувудар тиртІанитиртӀани абурун дин къвез-къведайдивай пара грекри, сирийжуври, коптри, румажуври, галларини амай халкьари кьабулзавай. Хашпересри лугьузвай: Гъуцран вилик вири сад хьтинбур я: грекарни, чувудар, лукІарнилукӀарни адабур, итимарни папар. Гьар инанмишдайдивай Гъуцран Пачагьвилиз гьахь жедай, эгера адан рикІрикӀ хъуьтул ятІаниятӀани хъсан ксар ийиз хьайитІахьайитӀа.
 
Рум гьукуматди вич душманвилиз тухузвай хашпересрик. Абур къесизавай шегьеррай, тІваларалтӀваларал ягъазавай, дусахриз твазвай, рекьизвай. Хашпересиз мажбур хьана чинеба кІватІкӀватӀ жез сурарал, тунвай кІвалераникӀвалерани маса чкайра.
 
=== Траян император ===