Кьилин меню ахъаюн

КцӀар (азер. Qusar) — Азербайжан республикадин КцӀар районда авай шегьер. Райондин администрациядин юкь я.

Азербайжандин пайдах Шегьер
КцӀар
Герб
Герб
Уьлкве
Азербайжан
Регион
Къуба-Хъачмаздин экономикадин регион
Муниципал район
Статус
1938 йисуз шегьердин статус къачунва
Агьалияр
17 500 кас (2013)
Миллетар
Динар
Сятдин чӀул
Телефондин код
+994 23
Почтунин индекс
AZ 3800
Автомобилдин код
38
Хуьруьн шикилар
Космосдай акунар
КцӀар (Азербайжан)
Green pog.svg
КцӀар
Red pog.svg
Баку

ТӀварцӀикайДуьзар хъувун

КцӀар тӀварцӀин арадал атуникай чара-чара тарихдарри шумудни са баянар гузва. Виридалайни машгьур версиядив кьурвал, КцӀар гаф урус чӀалан Гусар, яни кьушунрин жуьредикай сад тир «балкIандал алай аскер» гафуникай арадал атана. Идан себеб, Урусатдин Империядин чIавуз КцӀар шегьерда урусрин балкIанрал алай аскеррин кьушунрин кIеретIар авай.

Муькуь алимрин фикирдалди, КцӀар гаф «гъуц», «кьве сур» (кьисадив кьурвал, са мус ятIа ина кьве лезгидин арада къал акъатнай, абуру сада сад яна кьинай, ахпа абур кьведни ина кучуднай), «ксар» (дегь алпандин тайифадин тIвар) гафарикай арадал атанвайди мумкин я.

ГеографияДуьзар хъувун

Шегьер КцӀар райондин кьибле пата, Къуба райондихъ галаз сергьятдал, КцӀар вацIун кьерел, Баку шегьердилай 180 км яргъал ала. КцӀарин къвалав Фиалка тIвар алай вир гала.

ТарихДуьзар хъувун

АгьалиярДуьзар хъувун

Йисариз килигна шегьердин агьалийрин кьадар:

Йис 1926 1939 1959 1970 1979 2009 2013
Агьалияр 2 996 4 329 7 366 11 144 12 017 16 466 17 500
Урусатдин, СССР-дин ва Азербайжандин агьалияр сиягьдиз къачунин малуматриз килигна КцӀар шегьердин миллетрин состав.
Йис
1926 [1]
1939 [2]
1959 [3]
1970[4]
1979[5]
лезгияр
430 (14,4 %)
2 104 (48,6 %)
4 804 (65,2 %)
8 257 (74,1 %)
9 610 (80 %)
азербайжанар
628 (21 %)
826 (19,1 %)
956 (13 %)
1 413 (12,7 %)
1 444 (12 %)
урусар/ украинар
1 634 (54,6 %)
1 034 (23,9 %)
1 050 (14,3 %)
973 (8,7 %)
585 (4,9 %)
чувудар
120 (4 %)
241 (5,6 %)
230 (3,1 %)
313 (2,8 %)
173 (1,4 %)
вири
2 996 (100 %)
4 329 (100 %)
7 366 (100 %)
11 144 (100 %)
12 017 (100 %)

ЭкономикаДуьзар хъувун

Шегьерда консерврин, некIедин ва асфальт гьазурзавай заводар кардик ква.

Культура ва чирвилерДуьзар хъувун

1998 йисуз КцIара Гьукуматдин лезги драмадин театр ахъайнай.

2006 йисуз шегьерда 6 юкьван чирвилерин мектебар кIвалахзавай, абурукай сад азербайжан вадни урус мектебар тир. Идалайни гъейри, шегьерда мектебдилай вилик гьазурвилер гудай чирвилерин идара, Азербайжандин Гьукуматдин Педагогикадин Колледж кардик ква. Колледжда азербайжан чIалан, ингилис чIалан ва литературадин муаллимар ва гьакIни сифте кьилин мектебрин муаллимар гьазурзава.

УлакьДуьзар хъувун

СпортДуьзар хъувун

ТӀвар-ван авай ксарДуьзар хъувун

Килигуниз лайих тир чкаярДуьзар хъувун

ЛитератураДуьзар хъувун

БаянарДуьзар хъувун

ЭлячӀунарДуьзар хъувун